Yuhanno Muqaddas xushxabar: 15Bob

R. Iso - haqiqiy uzum tokining novdasi (15:1−11)

15:1 Eski Ahdda Isroil xalqi Yehova ekkan uzum toki sifatida tasvirlangan. Ammo xalq bevafo va mevasiz bo‘lib chiqdi, shuning uchun endi Rabbimiz Iso O‘zini haqiqiy uzum toki, boshqa barcha turlar va shakllarning eng mukammali sifatida namoyon etdi. Xudo Ota - Bog‘bondir.

15:2 Undagi meva bermaydigan novda nimaligiga oid fikrlar turlicha. Ba’zilar uni soxta e’tiqodchi deb hisoblaydi. U o‘zini masihiy qilib ko‘rsatadi, lekin aslida hech qachon Masih bilan birlikda bo‘lmagan. Boshqalar esa uni meva bermagani uchun najotdan mahrum bo‘lgan haqiqiy masihiy deb o‘ylaydi. Bu mutlaqo noto‘g‘ri fikr, chunki u imonlining abadiy najotga ega ekanligi haqidagi ko‘plab boshqa ta’limotlarga zid keladi. Ayrimlar uni keyinchalik e’tiqodidan qaytgan haqiqiy masihiy deb biladi. U Rabbdan uzoqlashib, bu dunyo qadriyatlarining quliga aylanadi. U Ruhning mevasini: muhabbat, shodlik, tinchlik, sabr-toqat, ezgulik, rahm-shafqat, imon, muloyimlik, o‘zini tuta bilishni namoyon eta olmaydi.

Rab mevasiz novdani nima qilishi yunoncha "airo" fe’lining qanday tarjima qilinishiga bog‘liq. U Sinodal tarjimada bo‘lgani kabi "kesib tashlaydi" degan ma’noni anglatishi mumkin (Matto 9:16 va 16:24 da ham xuddi shu ma’noda tarjima qilingan). Biroq, bu so‘z "ko‘taradi" degan ma’noni ham anglatishi mumkin (Yuhanno 8:59 da bo‘lgani kabi). Shunda u mevasiz novdani qo‘llab-quvvatlashning ijobiy xizmatini tasvirlaydi: u meva bersin degan umidda ko‘proq yorug‘lik va havo olishi uchun ko‘tariladi.

Hosil berayotgan novda Rabbimiz Isoga tobora ko‘proq o‘xshab borayotgan masihiydir. Bunday toklarni ham kesib, tozalab turish lozim. Oddiy tokni hasharot, mog‘or va zamburug‘lardan tozalash kerak bo‘lganidek, masihiyni ham unga yopishib olgan dunyoviy narsalardan tozalash zarur.

15:3 Tozalovchi vosita - Rabbimizning kalomidir. Dastlab shogirdlar imon keltirganda so‘z bilan poklanganlar. Ammo Najotkor ular bilan suhbatlashganida, Uning kalomi ularning hayotiga tozalovchi ta’sir ko‘rsatdi. Demak, bu oyat oqlanish va muqaddaslashtirilishga ishora qilishi mumkin.

15:4 Qolish - turgan joyingizda qolish demakdir. Masihiy Masihda yashaydi, bu uning o‘rnidir. Kundalik hayotida u Rab bilan yaqin munosabatda bo‘lishi kerak. Novda tokda bo‘ladi, undan hayot va ozuqa oladi. Shunday qilib, biz Masih bilan birga bo‘lamiz, qachonki ibodat qilsak, Uning kalomini o‘qib, unga amal qilsak, Uning xalqi bilan muloqot qilsak va U bilan birlikda ekanligimizni doimo his qilsak. Shunday qilib, U bilan doimiy aloqada bo‘lganimiz uchun, U biz bilan birga ekanini va bizga ruhiy kuch berayotganini anglaymiz. Novda faqat tokda turgandagina hosil berishi mumkin. Imonlilar Masihning mevalari kabi hosil berishining yagona sharti - har lahzada Masih bilan munosabatda bo‘lishdir.

15:5 Masihning O‘zi uzum tokidir; imonlilar esa novdalaridir. O‘z-o‘zidan ma’lumki, novda tok uchun yashamaydi, balki tokdan hayot oqimi novdalar orqali o‘tadi. Ba’zan: "Yo Rabbim, menga Sen uchun yashashga yordam ber," deb so‘raymiz. Undan ko‘ra: "Hazrati Iso, men orqali yasha", deb so‘rasak yaxshiroq bo‘lardi.

Masihsiz biz hech narsa qila olmaymiz. Tok novdasining bitta katta maqsadi bor - meva berish. Undan mebel yasab bo‘lmaydi, uy qurib bo‘lmaydi. Undan hatto yaxshi o‘tin ham chiqmaydi. Lekin u tokda turganida mevasi uchun yaxshidir.

15:6 6-oyat turli fikrlarga sabab bo‘ldi. Ba’zilarning fikricha, tasvirlangan odam imonli bo‘lib, gunohga botgan va keyinchalik halok bo‘lgan. Bunday talqin, Xudoning hech bir farzandi halok bo‘lmasligini o‘rgatuvchi Muqaddas Kitobning ko‘pgina oyatlariga ziddir. Boshqalarning fikricha, bu odam soxta e’tiqodchi, u masihiyga taqlid qiladi, lekin hech qachon yuqoridan tug‘ilmagan. Ko‘pincha bunday odamning misoli sifatida Yahudo tilga olinadi.

Ushbu oyatdan ko‘rinib turganidek, u haqiqiy masihiylar orasida bo‘lgani uchun, biz uni haqiqiy imonli deb hisoblaymiz. Bu yerda gap najot topish haqida emas, balki tokda qolish va hosil berish haqidadir. Beparvolik va ibodatsiz hayot kechirish oqibatida bunday imonli Rab bilan aloqani yo‘qotadi. Natijada gunoh qilib, guvohligi barbod bo‘ladi. Masih bilan birga bo‘lishni istamagani sababli, u novda kabi tashlab yuboriladi - Masih tomonidan emas, balki boshqa odamlar tomonidan. Novdalar yig‘ib olinib, olovga tashlanadi va yonib ketadi. Buni Xudo emas, odamlar qiladi. Buni qanday tushunish kerak? Bu yo‘ldan ozgan masihiyni odamlar masxara qilishadi. Uning nomini loyga bulg‘ashadi. Uning masihiylik guvohligini olovga tashlaydilar.

Bu Dovudning hayotida yaqqol ko‘rinadi. U haqiqiy mo‘min edi, biroq Xudoga itoat etmadi va zino hamda qotillik gunohini sodir etdi. Uni Xudoning dushmanlari haqorat qilishdi. Hatto bugun ham ateistlar Dovud (va Dovudning Xudosi) nomini masxara qilishadi. Ular uni, aytilganidek, olovga tashlashadi.

15:7 Xudoda qoim bo‘lish - muvaffaqiyatli ibodat hayotining siridir. Xudoga qanchalik yaqinlashsak, Uning fikrlari bilan shunchalik ko‘p fikrlashni o‘rganamiz. Uning Kalomi orqali Uni qanchalik ko‘p bilsak, Uning irodasini shunchalik yaxshiroq tushunamiz. Istaklarimiz Uning irodasiga qanchalik mos kelsa, U ibodatlarimizga shunchalik ko‘p javob berishiga ishonchimiz komil bo‘ladi.

15:8 Xudoning farzandlari Masihga o‘xshashliklarini dunyoga namoyon etadilar va shu bilan Otani ulug‘laydilar. Odamlar shunday yovuz gunohkorlarni Xudoning avliyolariga aylantira oladigan Xudo haqiqatan ham buyuk ekanligini tan olishga majbur bo‘ladilar.

Ushbu bobdagi rivojlanishga e’tibor bering: meva (2-oyat), ko‘proq meva (2-oyat), ko‘p meva (8-oyat). "Mening shogirdlarim bo‘lasizlar." Bu shuni anglatadiki, Unda qoim bo‘lganimizda, biz Uning shogirdlarimiz bo‘lamiz. Agar Rabbimizga o‘xshash bo‘lsak, boshqalar ham bizning haqiqiy shogirdlar ekanligimizni ko‘radilar.

15:9 Xaloskorning bizga bo‘lgan sevgisi Otaning O‘g‘ilga bo‘lgan sevgisi kabidir. U sifati va darajasi jihatidan bir xil. Bu ulkan, cheksiz, chuqur, bepoyon, har qanday tushunchadan ustun bo‘lgan sevgidir, uni inson hech qachon to‘liq anglab yetmaydi. Bu barcha fikrlarimiz cho‘kib ketadigan chuqurlikdir. Bunday so‘zlarni o‘qiganimizda, qalblarimiz Unga ta’zim qiladi. "Mening muhabbatimda qoling," dedi Rabbimiz. Bu shuni anglatadiki, biz Uning sevgisini qabul qilib, undan hayotimizda zavqlanishimiz kerak.

15:10 10-oyatning birinchi qismi Uning sevgisida qanday qoim bo‘lishimiz mumkinligini tushuntiradi: Uning amrlariga rioya qilish orqali. "Isoda baxtli bo‘lishning ishonish va itoat qilishdan boshqa yo‘li yo‘q". Oyatning ikkinchi yarmi bizga mukammal Namunani ko‘rsatadi. Rabbimiz Iso O‘z Otasining amrlarini bajo keltirdi. U har bir ishida Xudoning irodasiga bo‘ysunardi. U doimo Otasining mehridan quvonch topardi. Sevgi to‘la muloqotning shirin tuyg‘usini hech narsa xira qila olmasdi.

15:11 Iso Ota Xudo bilan muloqotdan chuqur quvonch his qilardi. U O‘z shogirdlari ham Unga itoat etishdan keladigan shu quvonchga ega bo‘lishlarini istardi. U O‘zining quvonchi ularning quvonchi bo‘lishini xohlardi. Insonning quvonch haqidagi tasavvurlari hayotdagi eng katta baxtga Xudosiz erishish mumkinligiga borib taqaladi. Rabbimiz esa chinakam quvonch hayotimizga Xudoni iloji boricha to‘liqroq qabul qilganimizda kelishini o‘rgatdi. "Va quvonchingiz mukammal bo‘ladi" yoki "to‘liq bo‘ladi". Ularning quvonchi Masihda qoim bo‘lish va Uning amrlariga rioya qilish natijasida mukammal bo‘ladi. Ko‘pchilik Yuhannoning 15-bobini imonli kishining xavfsizligiga shubha bildirish uchun ishlatgan. Ular avvalgi oyatlardan Masihning qo‘yi oxir-oqibat halok bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatish uchun foydalanishgan. Ammo Rabbimizning maqsadi "sizlar shubhalarga to‘la bo‘lishingiz" emas, balki quvonchingiz mukammal bo‘lishi mumkinligidir.

S. Bir-birini sevish amri (15:12−17)

15:12 Tez orada Rabbimiz O‘z shogirdlarini tark etadi. Ular dushmanlik dunyosida qoladilar. Vaziyat keskinlashgani sayin shogirdlar o‘rtasida raqobat xavfi paydo bo‘ladi. Shuning uchun Rabbimiz bu doimiy amrni qoldirmoqda: "Men sizlarni qanday sevgan bo‘lsam, sizlar ham bir-biringizni shunday sevinglar".

15:13 Ular bir-birlari uchun o‘lishga tayyor bo‘lgunga qadar sevishlariga to‘g‘ri keladi. Shunday qilishga tayyor bo‘lgan odamlar bir-biriga dushmanlik qilmaydi. Insoniy fidoyilikning eng oliy namunasi - o‘z do‘stlari uchun jonini fido qilishdir. Masihning shogirdlari ana shunday sadoqatni namoyon etishga chaqirilganlar. Ba’zilar hayotini asl ma’noda beradi; boshqalari esa butun umrini Xudoning farzandlariga tinimsiz xizmat qilishga bag‘ishlaydi. Bunga Rabbimiz Iso misol bo‘la oladi. U O‘z jonini do‘stlari uchun berdi. Albatta, U ular uchun o‘lgan paytda ular dushman edilar, ammo najot topganlarida Uning do‘stlariga aylandilar. Shuning uchun ham U ham do‘stlari, ham dushmanlari uchun o‘ldi, degan fikr to‘g‘ridir.

15:14 Biz Uning amrlarini bajarish orqali Uning do‘stlari ekanligimizni ko‘rsatamiz. Uning amrlarini bajarib, biz Uning do‘stlariga aylanmaymiz, aksincha, dunyoga Uning do‘stlari ekanligimizni namoyon etamiz.

15:15 Bu yerda Rabbimiz qullar va do‘stlar o‘rtasidagi farqni ta’kidlagan. Qullardan faqat topshirilgan ishni bajarish kutilsa, do‘stlarga doim ishonch bildiriladi. Do‘stimizga kelajak rejalarimizni ochib beramiz. U bilan eng maxfiy ma’lumotlarni o‘rtoqlashamiz. Ma’lum ma’noda shogirdlar doimo Rabbning qullari bo‘lib qolsalar-da, ular qullardan ko‘ra ko‘proq - do‘stlari bo‘ladilar.

Rabbimiz ularga Otasidan eshitganlarini allaqachon ochib bermoqda edi. Ularga O‘zining ketishi, Muqaddas Ruhning kelishi, O‘zining qaytib kelishi va har doim Uning oldida mas’ul bo‘lishlari haqida aytib berdi. Kimdir shunday ta’kidlagan: shoxlar sifatida biz olamiz (5-oyat), shogirdlar sifatida ergashamiz (8-oyat) va do‘stlar sifatida muloqot qilamiz (15-oyat).

15:16 Iso shogirdlariga ularni O‘zi tanlaganini eslatdi, toki ularda sovib qolish va umidsizlanish istagi bo‘lmasin. U ularni abadiy najot, shogirdlik va hosil berish uchun tanlagan. Shogirdlarni bajarishlari lozim bo‘lgan vazifaga qo‘ydi. Biz borib hosil berishimiz kerak. Hosil masihiy hayotning ne’matlarini anglatishi mumkin, masalan: muhabbat, quvonch, tinchlik va hokazo. Yoki Rabbimiz Iso Masihga keltirilgan jonlardir. Bu ikki turdagi hosil o‘rtasida o‘zaro bog‘liqlik bor. Faqat birinchi turdagi hosilni berganimizdagina ikkinchi turdagi hosilni ham berishga qodir bo‘lamiz.

"Va hosilingiz qolsin" iborasi hosil deganda jonlarning najot topishi nazarda tutiladi, degan fikrga olib keladi. Rabbimiz shogirdlarini tanlab oldi, toki ular borib, bardavom hosil bersinlar. Uni shunchaki e’tiqod emas, balki haqiqiy najot topish holatlari qiziqtiradi. L. S. Chafer ushbu bobda ibodatning samaradorligi (7-oyat), mukammal quvonch (11-oyat) va abadiy hosil (16-oyat) haqida so‘z borishiga e’tibor qaratadi. "Nimaiki so‘rasangiz..." Samarali xizmatning siri - ibodat. Shogirdlar oldinga yuborildi va ularga Ota Iso nomidan nimaiki so‘rashsa, berishini va’da qilindi.

15:17 Rabbimiz shogirdlarini dunyoning dushmanligi haqida ogohlantirmoqchi edi. U bir-birini sevish, birga turish va dushmanga qarshi birgalikda kurashishni so‘rashdan boshladi.

Iso dunyoning nafrati haqida bashorat qilgan (15:18 - 16:4)

15:18−19 Shogirdlar dunyo ulardan nafratlansa, hayron bo‘lmasliklari yoki tushkunlikka tushmasliklari kerak. ("Agar" so‘zi bu sodir bo‘lishiga hech qanday shubha bildirmaydi; bu shubhasiz bo‘ladi.) Dunyo Rabbdan nafratlangan va Unga o‘xshaganlarga ham shunday munosabatda bo‘ladi.

Dunyo odamlari o‘zlariga o‘xshab yashaydigan kishilarni yaxshi ko‘radilar: iflos so‘kinadiganlar, shahvoniy hirsni qondiradigan yoki o‘zlarini madaniyatli tutsalar-da, faqat o‘zlari uchun yashaydigan odamlarni. Masihiylar o‘zlarining muqaddas hayotlari bilan bundaylarni qoralaydilar va shuning uchun dunyo ulardan nafratlanadi.

15:20 Bu yerda xizmatkor so‘zma-so‘z "qul" degan ma’noni anglatadi. Shogird dunyo unga Rabbidan ko‘ra yaxshiroq munosabatda bo‘lishini kutmasligi kerak. U Masih kabi ta’qib qilinadi. Uning so‘zlari Najotkorning so‘zlari kabi rad etiladi.

15:21 Bu nafrat va ta’qiblar "Mening ismim uchun"dir. Ya’ni, imonli kishi Masih bilan birlashgani, Masih tomonidan dunyodan ajratilgani, Masihning ismi bilan atalgani va Unga o‘xshatilgani uchun. Dunyo Xudoni bilmaydi. Ular Rabbni ularga Najotkor qilib yuborgan Zotni tanimaydilar. Lekin bilmaslik aslo oqlamaydi.

15:22 Rabbimiz bu yerda agar U kelmaganida, odamlar gunohkor bo‘lmasdi, deb o‘rgatmayapti. Odam Atodan beri barcha insonlar gunohkor. Biroq ularning gunohi hozirgidek ulkan emasdi. Bu odamlar Xudoning O‘g‘lini ko‘rdilar va Uning ajoyib so‘zlarini eshitdilar. Ular Undan biror ayb topa olmadilar. Shunday bo‘lsa-da, Uni rad etdilar. Aynan shu narsa ularning gunohini juda og‘ir qildi. Hamma narsa qiyosda bilinadi.

Ularning dahshatli gunohi - Ulug‘vor Rabbni rad etishlari oldida boshqa gunohlari hech narsa emas edi. Endi ular o‘z gunohlari uchun hech qanday uzr keltira olmaydilar. Ular "Dunyo nuri"ni rad etdilar!

15:23 Ular Masihdan nafratlanib, Otasidan ham nafratlanishgan. O‘g‘il va Ota birdir. Ular Xudoni sevishlarini ayta olmas edilar, chunki agar Uni sevganlarida edi, U yuborgan Zotni ham sevgan bo‘lar edilar.

15:24 Ular nafaqat Masihning ta’limotini eshitganlari uchun javobgar, balki Uning mo‘jizalarini ham ko‘rganlari uchun mas’uldirlar. Shu sababli ular yanada ko‘proq qoralanishga loyiq edilar. Ular hech kim qilmagan ishlarni ko‘rdilar. Bu guvohlik oldida Masihni rad etish kechirilmas edi. Rabbimiz boshqa barcha gunohlarni o‘sha gunoh bilan taqqoslab, oldingilari keyingisi oldida hech narsa emasligini aytdi. Ular O‘g‘ildan nafratlandilar, demak, Otadan ham nafratlandilar. Shu bois ular uchun dahshatli hukm e’lon qilindi.

15:25 Rabbimiz odamlarning O‘ziga bo‘lgan munosabati aynan bashorat qilinganini tushundi. Zabur 68:5 da Masihdan hech qanday sababsiz nafratlanishlari bashorat qilingan. Endi bu amalga oshgach, Rabbimiz hatto bu odamlar yuksak baholagan Eski Ahd ham ularning O‘ziga nisbatan asossiz nafratini bashorat qilganini ta’kidladi. Bunday bashoratning mavjudligi bu odamlar Masihdan nafratlanishlari kerakligini anglatmaydi. Ular O‘z ixtiyorlari bilan Masihdan nafratlanishdi, ammo Xudo buni oldindan ko‘rib, Dovudga bu haqda Zaburda yozishni buyurgan edi.

15:26 Odamlar Masihni rad etganiga qaramay, U haqidagi guvohlik to‘xtamaydi. Buni Tasalli beruvchi - Muqaddas Ruh davom ettiradi. Bu yerda Rabbimiz Otadan keladigan Ruhni yuborishini aytdi. Yuhanno 14:16 da esa Ruhni Ota yuboradi. Bu O‘g‘il va Otaning tengligi uchun yana bir dalil emasmi? Xudo bo‘lgan Zotni Xudodan boshqa kim yubora olardi? Otadan keladigan Haqiqat Ruhi. Bu shuni anglatadiki, Xudo Uni doimiy ravishda yuboradi va Uning Hosil kunida kelishi buning yorqin namunasidir. Ruh Masih haqida guvohlik beradi. Bu Uning ulug‘ vazifasidir. Garchi U Uchlikning bir a’zosi bo‘lsa-da, odamlarning e’tiborini O‘ziga qaratishga intilmaydi. Aksincha, U gunohkorning ham, taqvodorning ham e’tiborini ulug‘vor Rabbga yo‘naltiradi.

15:27 Ruh bevosita shogirdlar orqali guvohlik beradi. Ular boshidan (Uning xizmatining boshidan) Rab bilan birga bo‘lganlar, Uni yaxshi bilganlar va Uning shaxsi hamda ishlari haqida boshqalarga guvohlik bera olganlar. Bu degani, Alloh Uni doimiy ravishda yuboradi va Uning Hosil kunida kelishi bunga yaqqol misol bo‘la oladi. Ruh Masih haqida guvohlik beradi. Ana o‘sha Uning buyuk ishidir. Garchi U uchlik a’zolaridan biri bo‘lsa-da, u odamlarning e’tiborini o‘ziga qaratishga intilmaydi.

Agar kimdir Rabbda ozgina bo‘lsa-da, nuqson topa olgan bo‘lsa, bu U bilan eng ko‘p vaqt o‘tkazganlar bo‘lardi. Ammo ular Unda hech qanday gunoh ko‘rmadilar. Ular Uning Xudoning begunoh O‘g‘li va dunyoning Qutqaruvchisi ekanligiga guvohlik berardilar.

Kimki Xudovanddan zarracha nuqson topa olgan bo‘lsa, bular U bilan eng uzoq vaqt birga bo‘lganlardir. Lekin ular U zotda biror gunoh borligini sezmadilar. Ular Iso Xudoning begunoh O‘g‘li va dunyoning Najotkori ekanidan dalolat berardi.